چه کسی «تبر» را به دست «سحر» داد؟

...
جستجو
۱۳۹۸/۸/۱۳ دوشنبه
(0)
(0)
چه کسی «تبر» را به دست «سحر» داد؟
چه کسی «تبر» را به دست «سحر» داد؟

دختری که با نام «سحر تبر» در شبکه های اجتماعی مشهور شده بود دستگیر و مصاحبه اش از صداو سیما پخش شد. در این جا به درست یا نادرست بودن انتشار این مصاحبه، یا اتهاماتی که برای او ذکر شده کاری ندارم، ولی از نگاهی کلان تر و از منظر «اخلاق فناوری اطلاعات» (اَخفا) بررسی آن را لازم می دانم.

«سحر» تنها کسی نیست که از  فضای مجازی برای مشهور شدن، کسب درآمد، یا خودنمایی استفاده کرده است.  هم اکنون در شبکه های اجتماعی ده ها پسر و دختر دیگر هر کدام به شیوه های مختلف مشغول انجام همان کارهایی هستند که او انجام می داد. بنابراین، مسئله او را نباید به وضعیت یک فرد خاص کاهش دهیم، بلکه بایستی به عنوان یک «نمونه» از رفتارهای برخی از نوجوانان و جوانان مان در فضای مجازی از جهات مختلف، و از جمله از منظر اخلاقی، مورد آسیب شناسی قرار دهیم.

درست است که هر کسی به میزان رشد و سلامت روحی وروانی و عقلی که دارد باید در برابر رفتارهای خود در فضای مجازی از نظر اخلاقی مسوولیت پذیر و پاسخ گو باشد، و کسی چون سحر هم از این قاعده مستثنی نیست، ولی اگر رفتار کسانی چون او را در این  فضا نادرست می دانیم نباید از عوامل «زمینه ساز» یا «تشویق کننده» این رفتارها غافل شویم و فقط تبر را به دوش کسی چون او بگذاریم. بنابراین، در کنار مصاحبه با سحر باید با چند گروه دیگر هم مصاحبه کنیم؛ کسانی که کم کاری، غفلت یا تغافل آنها موجب می شود که تبر به دست سحرهای فضای مجازی بیافتد و به خود و دیگران آسیب برسانند.

  1. باید از خانواده او سوال کرد که چه اندازه بر رفتار فرزندتان در فضای مجازی نظارت داشتید؟ آیا محیط خانواده به گونه ای بود که فرزندتان از نظر اخلاقی و روحی و روانی در امنیت باشد و نیازی به جبران کمبود های خود در فضای مجازی نداشته باشد؟ اگر خودتان مشوق و یاور او در کارهایش نبودید، چه اندازه با او درباره پیامد رفتارهایش در این فضا صحبت کردید؟  
  2. باید از متصدیان تربیت اخلاقی، مبلغان دینی، مدیران رسانه ها، و مسوولان سازمان های فرهنگی و تبلیغی و آموزشی، و نهادهای مرتبط با فضای مجازی سوال کرد چند ساعت برای افزایش «سواد رسانه ای» سحرهای مجازی  وقت گذاشته اید، چند کتاب و مقاله و برنامه آموزشی جذاب برای راهنمایی آنها جهت اخلاقی زیستن در این فضا تهیه کرده اید؟ آیا به کاربران جوان و نوجوان فضای مجازی درباره «اخلاقِ عضویت»، »اخلاقِ کامنت گذاری»، «اخلاقِ لایک کردن»، و «اخلاقِ فوروارد مطالب» آموزش های لازم را داده اید تا دراین جاده لغزنده پای شان نلغزد؟ 
  3. باید از همه کاربرانی که در صفحات و کانال های این افراد عضو می شوند، زیر مطالب شان کامنت می گذارند، و پیام های آنها را  لایک و فوروارد کنند باید پرسید آیا تاکنون به مسوولیت اخلاقی خود در این زمینه توجه کرده اید؟ آیا می دانید که در برابر  پیامدهای کارهای آنان شما هم باید پاسخ گو باشید؟ چرا که یکی از مهم ترین اهداف نوجوانان و جوانانی که در شبکه های اجتماعی به رفتارهای نامتعارف دست می زنند «دیده شدن» و کسب مقبولیت و محبوبیت است؛ البته این کار اگر به کسب درآمد هم منتهی شود که چه بهتر. از این رو هرچه ممبرها و فالوئرهای آنها بیشتر شود برای تداوم رفتارهای خود و شکستن مرزهای اخلاق، جرات و جسارت بیشتری پیدا می کنند.
  4. باید از کسانی که سحرهای مجازی را ابزاری برای تبلیغات و درآمدزایی می کنند پرسید در مقابل درآمدی که کسب می کنید، چگونه می خواهید ضررهایی که به فرهنگ و اخلاق جامعه، و ح